Endoskopi nasıl yapılır?19/10/2021 - Banses Gazetesi - Bandırma'nın Güncel Haber SitesiBanses Gazetesi – Bandırma'nın Güncel Haber Sitesi

26 Kasım 2022 - 15:13

Endoskopi nasıl yapılır?19/10/2021

Endoskopi nasıl yapılır?19/10/2021
Son Güncelleme :

19 Ekim 2021 - 10:41

Endoskopi nedir?

Endoskopi (halk dilinde hortum) ışık yardımıyla organların içini gösteren bir tüptür. “endo” kelimesi “iç” ve “skopi” eki de “görüntüleme” anlamına gelmektedir.

Endoskopi ne kadar sürer?

Endoskopi (İçbakı) — çok kısa süren bir işlemdir (ortalama 5 dk). Endoskopi öncesi hastanın refleksini baskılamak ve önlemek için ağız içi ve dil köküne doğru uyuşturucu bir sprey sıkılır

sol yan yatış pozisyonu
sol yan yatış pozisyonu

İşlemi gerçekleştirmek için hastaya verilen birçok pozisyon tarif edilmiştir. Bunlar arasında en fazla ve yaygın olarak kullanılan sol yan yatış pozisyonudur. Bazı durumlarda da hastanın sol kolu omuzundan itibaren arkaya doğru alınır, bazı durumlarda ise fotoğrafta görüldüğü gibi nötr pozisyonda bırakılır. Pozisyon hem hasta için rahatlık sağlar hem de hekim açısından üst sindirim sistemini detaylı bir şekilde incelemesine yardımcı olur.

Bu faktörler basit olarak görünse de yeterli ve verimli bir işlemin yapılması açısından önem arz etmektedir. Buradaki asıl amaç sadece endoskopi işleminin yapılması değil, var olan bir patolojiyi tespit etmektir!

Bu işlemi gerçekleştirmek için birçok endoskop makrası mevcuttur; örneğin Olympus, Pentax, Fujifilm.

Nasıl yapılır?

Tecrübeli ve yöntemine uygun bir şekilde yapılan Endoskopi işlemi tamamen ağrısızdır. Dolayısıyla açık ve net söylemem gerekiyor ki bazı hastalardaki endoskopi korkusu tamamen gereksiz ve yersizdir. İşlem esnasında mideyi ve barsakları şişirmek için verilen hava çok hafif bir bulantı hissi verebilir.

plastik dişlik - ağızlık
Tek kullanımlık Plastik dişlik – ağızlık

İşleme başlarken hastanın ağzına plastik dişlik yerleştirilir. Bunun amacı ise aletin hasta tarafından ısırılmaması ve işlemin daha kolay bir şekilde uygulanmasıdır.

Endoskopi aleti dilin üzerinden ilerletilir ve önce orofarenks ve epiglottis bölgesi görüntülenir.

Orofarenks ve epiglottis bölgesi
Orofarenks ve epiglottis bölgesi

Bu aşamada ağzın arka boşluğu, burundan gelen nefes yolu, ses telleri (cord vocalis), larniks, farinks görüntülenir. Tam bu aşamada hastadan tükürüğünü yutması istenir ve nefes borusunun hemen arkasından yemek borusuna (özofagus) girilir. Yutma refleksi nefes borusunu kapatırken yemek borusun açılmasını sağlar.

Yemek borusu (üstte) ve mide kapağı (altta) görüntüsü
Yemek borusu (üstte) ve mide kapağı (altta) görüntüsü

Yemek borusunun alt kısmına gelindiğinde Mide ve yemek borusu arasındaki kapak (LES=Lower Esophageal Sphincter  veya KÖS=Kardiyoözofageal Sfinkter) görüntülenir. Burada görüntülenecek patolojilerin başında kapağın gevşek olması les/kös gevşekliği veya mide asidinin geri gelmesine (reflü) bağlı yemek borusunun iltihabı ve tahrişi

Midenin anatomik bölümleri
Midenin anatomik bölümleri

LES geçildikten sonra mideye girilir. Midenin fundus, kardia, korpus, antrum ve pylor bölgeleri incelenir. Mide içerisinde görülecek önemli hastalıklar şöyledir: mide iç duvarının belirli bir bölgesinin (Antral Gastrit) veya tamamının (pangastrit) iltihaplanması, derin veya yüzeysel yaraların oluşması , safraya bağlı iltihap oluşması  ve iyi huylu (benign) veya kötü (malignant) tümörler ve mide çıkışının daralması (pylor stenozu veya Gastric outlet obstruction).

H.Pylori

Endoskopi işlemi esnasında incelenen bölgeler sırasıyla yemek borusu (özofagus), mide (gastrik) ve ince barsağın başlangıç kısmı (duodenum) olduğundan işlemin gerecek adı Özofago-gastro-duodenoskopidir.

Sadece yemek borusu incelendiğinde Özofagoskopi, sadece mide ve yemek borusu incelendiğinde ise Gastroskopi adı verilir.

Duodenum incelendiğinde ise Duodenoskopi adı verilir, burada zaten yemek borusu ve mide görüntülendiği için Özofago-gastro-duodenoskopi işlemi ile aynı sayılır (yani Duodenoskopi = Özofago-gastro-duodenoskopi = Üst GİS Endoskopisi)

Endoskopi işlemi esnasından bir kare
Endoskopi işlemi esnasından bir kare

Birçok hastada endoskopi işlemi narkozla veya uyutularak (genel anestezi altında) yapılabilir. Ortalama 3-5 dakika gibi çok kısa süren bu işlem esnasında hasta anestezi ekibi tarafından damardan verilen çeşitli ilaçlar (fenatanil, dormicum, propofol, buscopan, metpamid, vb) sayesinde uyutulur.

Yapılan ilaçlar hastada geçici hafıza kaybına neden olduğundan dolayı hastalar işlem sonra bir şey hatırlamazlar.

 

Uyutularak mı canlı mı daha iyi?

bayıltarak endoskopi işlemi
Anestezi ile (uyutularak) endoskopi işlemi

Endoskopi işlemi hem lokal hem de genel anestezi altında yapılabilir. Burada önemli olan hastanın rahat ve relaks olmasıdır. Hasta ne kadar relaks olursa işlem o kadar kısa ve pürüzsüz yapılabilir. Deneyimli hekim tarafından uyutulmadan yapılan endoskopilerin hem hasta hemde doktor açısından bir kaç avantajı vardır:

  • İşlem süresi kısa (3-5 dk)
  • İşlemden sonra hasta hemen evine veya işine dönebilir. Araba kullanabilir.
  • Refaketçi gerektirmez.
  • Damardan herhangi bir ilaç uygulannaz.
  • işlem esnasında gerektiğinde biyopsi alma işlemi yapılabilir.
  • işlem esnasında tespit edilen hastalıkları (örneğin ülser, polip, gastrit, reflü) detaylı bir şekilde inceleme imkanı
  • Endoskopik onkolojik tarama ve kontrollerde (örneğin mide kanseri, kolon CA, vb) birden fazla bölgeden biyopsi alma imkanı.
  • Özellikle hipertansiyon, kalp ve akciğer rahatsızlıkları olan hastalarda işlemin daha kontrol edilebilir şartlarda yapılabilmesi.
  • Tedavi amaçlı endoskopilerde (terapötik uygulamalar, biyopsi alınması, polipektomi, balon dilatasyonu, stent yerleştirilmesi, PEG takılması…vb) rahatlık ve kolaylık sağlaması

YORUM YAP

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.